Vandel: tiêu chuẩn đạo đức khi xin giấy phép cư trú 2026
Từ ngày 13/7/2026, Migrationsverket có thể từ chối hoặc thu hồi giấy phép cư trú vì thiếu vandel, tức là cách hành xử tuân thủ luật và có trách nhiệm. Quy định mới giữ bước kiểm tra tội phạm và thêm đánh giá rộng hơn, xét cả hành vi không phải tội phạm nhưng vi phạm quy tắc xã hội, như vi phạm quy định nhiều lần hay cung cấp thông tin sai. Với người Việt đang xin hoặc gia hạn giấy phép, cần khai báo trung thực và giữ hồ sơ tuân thủ, vì cơ quan có thể sử dụng thông tin từ các cơ quan khác.
Vandel là gì?
Vandel (bristande skötsamhet) là cách Thụy Điển đánh giá cách một người tuân thủ luật và hành xử có trách nhiệm. Theo Migrationsverket, thiếu vandel có thể là một người nhiều lần vi phạm quy định, cung cấp thông tin sai, tự nuôi sống bản thân bằng cách không trung thực, hoặc có liên hệ với mạng lưới tội phạm.
Những gì thay đổi
Trước đây, mọi hồ sơ đều được kiểm tra xem người nộp có phạm tội tại Thụy Điển hay không. Quy định mới giữ nguyên bước đó và thêm một bước đánh giá rộng hơn: cơ quan sẽ xem người đó có tuân thủ quy tắc và hành xử có trách nhiệm không.
Migrationsverket có thể sử dụng thông tin từ các cơ quan khác. Trong đó có các lệnh thanh toán (betalningsförelägganden) và thông tin mà người nộp đã khai khi xin trợ cấp xã hội, bảo hiểm xã hội hoặc phúc lợi.
Ai bị ảnh hưởng?
Quy định mới áp dụng cho giấy phép không dựa trên luật EU. Nói cách khác, nó không áp dụng cho người xin bảo vệ quốc tế, và cũng không áp dụng cho giấy phép dựa trên luật EU như giấy phép làm việc, giấy phép du học hoặc đoàn tụ gia đình theo quy định EU.
Một sai sót nhỏ, ít nghiêm trọng thường không đủ để bị từ chối. Tuy nhiên, nếu vi phạm lặp đi lặp lại thì có thể trở thành vấn đề.
Bạn nên làm gì?
- Khai báo đầy đủ và chính xác trong mọi hồ sơ.
- Thanh toán các khoản nợ và lệnh thanh toán đúng hạn.
- Nếu đang nhận trợ cấp, chỉ khai đúng số liệu về thu nhập và hoàn cảnh.
Câu hỏi thường gặp
Nợ chưa trả có bị từ chối giấy phép không?
Nợ chưa trả không tự động là lý do từ chối. Migrationsverket sẽ đánh giá toàn bộ hoàn cảnh và tính chất lặp lại của hành vi.
Quyết định có thể khiếu nại không?
Có. Quyết định của Migrationsverket có thể được kháng cáo lên Migrationsdomstolen theo thủ tục thông thường.
Nguồn:
- Migrationsverket, “Skärpta krav på skötsamhet och hederlighet”, ngày 13 tháng 7 năm 2026: migrationsverket.se
Quy định về giấy phép cư trú có thể thay đổi. Trước khi nộp hồ sơ, bạn nên đọc kỹ trang chính thức của Migrationsverket hoặc hỏi ý kiến luật sư di trú.